Τρεις προτάσεις για ένα φιλικότερο δημόσιο

Τρεις προτάσεις για ένα φιλικότερο δημόσιο

Δημοσιεύθηκε Εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής – 21.4.2019

Από τις αρχές Απριλίου έως τα τέλη Ιουνίου η ΑΑΔΕ υποδέχεται τις ηλεκτρονικές φορολογικές μας δηλώσεις. Ήδη, η ηλεκτρονική συμπλήρωση είναι ένα μεγάλο βήμα για την αποδέσμευση πόρων από το σύστημα, την εξοικονόμηση χρόνου και την καλύτερη αποτύπωση των δεδομένων για το κράτος, κάτι που επιτρέπει και την ευχερέστερη άσκηση πολιτικής. Ωστόσο, τολμούμε να ζητήσουμε ακόμη ένα βήμα: την πραγματική σύνδεση των δεδομένων, ηλεκτρονικών και μη, των υπολοίπων υπηρεσιών του δημοσίου μεταξύ τους, αλλά και με την ΑΑΔΕ.

Για παράδειγμα, με μία πρόχειρη έρευνα, βλέπουμε ότι για να μπορέσει κάποιος πολίτης να διεκδικήσει μια σειρά επιδομάτων, πρέπει να συμπληρώσει ηλεκτρονικές αιτήσεις σε πληθώρα διαφορετικών φορέων: ΗΔΙΚΑ (πχ., επίδομα ενοικίου, τέκνων), στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Κοινωνικό Επίδομα Αλληλεγγύης, Επίδομα Στέγασης) αλλά και στον ΟΑΕΔ, όπου μάλιστα απαιτείται αυτοπρόσωπη παρουσία του δικαιούχου, όπως άλλωστε και για το επίδομα τυφλότητας (πέραν από την ιατρική εξέταση…).

Ανάλογη διαδικασία εφαρμόζεται σε σειρά άλλων επαφών του πολίτη με το δημόσιο. Έτσι, και οι πολίτες απολαμβάνουμε χειρότερες υπηρεσίες και το ίδιο το κράτος δεσμεύει περισσότερους πόρους για την εξυπηρέτησή μας.

Από την μακρόχρονη παρουσία μου στα κοινά και την επαγγελματική μου δραστηριότητα, θα ήθελα να κάνω τρεις προτάσεις, για την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη από το κράτος:

Πρώτο: Είναι καιρός να γίνει πιο αυτόματη η καταβολή σειράς επιδομάτων προς τους δικαιούχους: η ετήσια υποβολή της φορολογικής δήλωσης θα έπρεπε να αρκεί, καθώς δίνει στο κράτος την πλήρη εικόνα της κατάστασης των φορολογουμένων. Αν και έχουν γίνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, η υποχρέωση συμπλήρωσης ξεχωριστών αιτήσεων αποτελεί διπλό πρόβλημα: από την μια πλευρά, οι ίδιες οι υπηρεσίες που παρέχουν τα επιδόματα είναι αναγκασμένες να σχεδιάζουν και να συντηρούν τις δικές τους βάσεις δεδομένων, που σε μεγάλο βαθμό επικαλύπτονται. Αυτό εγείρει και θέματα ασφαλείας, κάτι το οποίο δεν θα πρέπει να υποτιμάται.

Από την άλλη πλευρά, η ανάγκη υποβολής ξεχωριστής αίτησης και η προσκόμιση επιπλέον δικαιολογητικών (πχ. ταυτοπροσωπία!) είναι πολύ πιθανόν να αποθαρρύνει δυνητικούς δικαιούχους, και μάλιστα από τους ασθενέστερους. Η θέληση της πολιτείας αυτό-αναιρείται!

Ας πάρουμε το παράδειγμα για το επίδομα θέρμανσης, χρειάζονται τα τετραγωνικά του σπιτιού και η θέση του, και η οικονομική κατάσταση του δικαιούχου. Αυτά είναι γνωστά ήδη. Γιατί πρέπει να συμπληρώνεται ξεχωριστή αίτηση λοιπόν;

Δεύτερον: εκεί όπου δεν είναι εφικτή η διασταύρωση, οι ίδιες οι υπηρεσίες θα πρέπει να πάρουν την πρωτοβουλία να ενημερώσει η μια την άλλη για την πρόοδο ενός θέματος. Για παράδειγμα, η κλοπή οχήματος δηλώνεται στην αστυνομία. Αντί το θύμα να πρέπει στην συνέχεια να δηλώσει την κλοπή και στην εφορία, δεν θα μπορούσε η αστυνομία να κοινοποιεί τα στοιχεία στην αρμόδια υπηρεσία της ΔΟΥ; Γιατί πρέπει ο πολίτης να χάσει και άλλο χρόνο για τα αυτονόητα; Γιατί πρέπει να προσέλθει εκ νέου στην εφορία, μετά το πέρας «ικανού χρονικού διαστήματος», μην τυχόν και έχει βρεθεί το όχημα, για να εγγραφεί οριστικά η απώλεια;

Τρίτον η ίδια η δημόσια διοίκηση πρέπει να προσπαθήσει σε όλους τους τομείς να απλοποιήσει τις διαδικασίες που εφαρμόζει κάθε μέρα. Ξεκινώντας από αυτές που επηρεάζουν τους πολίτες και συνεχίζοντας με όλο το backofficeκάθε υπηρεσίας. Αυτό ακούγεται απλό, αλλά δεν είναι. Χρειάζεται πρώτα η καταγραφή των διαδικασιών, που σε πολλές περιπτώσεις δεν έχει γίνει. Απαιτεί την κατανόηση των ευθυνών και των αρμοδιοτήτων της κάθε υπηρεσίας, που δεν είναι σίγουρο ότι γνωρίζουν όλοι οι εμπλεκόμενοι.

Ακόμη και αν σταματούσαμε στην καταγραφή των διαδικασιών, χωρίς να προχωρήσουμε στην απλοποίηση, θα ήταν ένα μεγάλο βήμα! Κατά την επαφή μας με κάθε υπηρεσία, ενδεχομένως ηλεκτρονικά ή σε ένα γραφείο πληροφοριών που τόσο χρειαζόμαστε, θα ξέρουμε ακριβώς τί να περιμένουμε, και θα είμαστε προετοιμασμένοι! Για παράδειγμα, στην Γαλλία, όπου και εκεί το Δημόσιο είναι εκτεταμένο και εφαρμόζει γραφειοκρατικές διαδικασίες, η μεγάλη διαφορά είναι ότι ο πολίτης γνωρίζει ακριβώς τί χρειάζεται, αλλά και έχει στην διάθεσή του πλήρεις οδηγούς και έντυπα για κάθε επαφή του με το κράτος, σε ηλεκτρονική μορφή.

Η Ελλάδα που θέλουμε και αξίζουμε περνά πλέον από δομικές αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κράτους και αυτό πρέπει να είναι αποτέλεσμα της ψήφου μας. Μία ψήφος στη Νέα Δημοκρατία, είναι επιλογή προς την εκσυγχρονιστική προσέγγιση που θα απελευθερώσει τους πολίτες από τα δεσμά του κράτους και θα τους επιτρέψει να ζήσουν και να παράξουν πλούτο για αυτούς και το κοινωνικό σύνολο.