Τέλος πλέον τα φθηνά δανεικά

Αύγουστος 29, 2018


Δημοσιεύθηκε Εφημεριδα των Συντακτών - 26.08.2018

Η δανειακή σύμβαση με τους δανειστές μας, το «μνημόνιο», ανήκει στο παρελθόν. Έληξε και δεν ισχύει πια.

 

Το «μνημόνιο» υπήρξε φορτισμένη έννοια στην ελληνική κοινωνία, που έχει δημιουργήσει ένα ισχυρό στερεότυπο. Ότι σε αυτό οφείλεται η οικονομική κρίση που βιώνουμε από το 2009 και έχει αλλάξει ιδιαίτερα τον τρόπο ζωής όλων μας.

 

Η πραγματικότητα είναι άλλη. Με τα «μνημόνια» οι δανειστές μας ανέλαβαν την υποχρέωση να μας δίνουν φθηνά δάνεια, ώστε να μπορέσουμε, να αναχρηματοδοτήσουμε τα χρέη μας με χαμηλότερα επιτόκια, ενώ παράλληλα μας έδωσαν μεγάλη περίοδο χάριτος, σε κάποια από αυτά, ώστε να οι υποχρεώσεις καταβολής τόκων να είναι ιδιαίτερα χαμηλές. Έτσι από 15 δισ. ευρώ το 2011, μειώθηκαν σε 5,6 δισ. ευρώ το 2017.

 

Εμείς από την πλευρά μας με τα «μνημόνια» δεσμευθήκαμε να μην παράγουμε νέα δημοσιονομικά ελλείμματα, ενώ παράλληλα δεσμευθήκαμε να βρούμε τρόπους, να αναδιοργανώσουμε την οικονομία και την παραγωγή μας, ώστε τελικά να πουλάμε στο εξωτερικό περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες, από όσα αγοράζουμε, στοιχείο που αυξάνει τον εθνικό μας πλούτο, άρα μειώνει τη σχέση των χρεών μας ως προς το ΑΕΠ.

 

Από την περασμένη Δευτέρα, αυτή η συμφωνία έπαψε να ισχύει. Ολοκληρώθηκε χωρίς αθέτηση υποχρεώσεων. Οι δανειστές μας, μάς έδωσαν το φθηνό δανεισμό που μας είχαν υποσχεθεί, ύψους 250 δις ευρώ περίπου, κι εμείς από την πλευρά μας, μειώσαμε τα δημοσιονομικά μας ελλείμματα.

 

Όμως πρέπει ξεκάθαρα να ειπωθεί στον ελληνικό λαό, ότι παρά το γεγονός ότι οι υποχρεώσεις των δανειστών μας ολοκληρώθηκαν στις 21.8.2018, οι υποχρεώσεις της χώρας μας, όπως αυτές συμφωνήθηκαν από την Κυβέρνηση του κ. Τσίπρα, παραμένουν μέχρι το 2060.Μέχρι τότε η χώρα πρέπει να παράγει πρωτογενή πλεονάσματα 2,2% του ΑΕΠ, ενώ μέχρι το 2022, 3,5% του ΑΕΠ.

 

Ο φθηνός και εξασφαλισμένος δανεισμός τελείωσε. Πλέον στο εξής θα μας δανείζουν οι ξένες αγορές που στόχο τους έχουν φυσικά το κέρδος. Θα είμαστε εκτεθειμένοι στις πολύ λεπτές διεθνείς ισορροπίες, ενώ οι αποφάσεις μας για τα δημοσιονομικά μας και την ανάπτυξή μας θα είναι ο κύριος παράγοντας αξιολόγησης, εκ των υστέρων όμως, από τους νέους μας μελλοντικούς δανειστές. Μέχρι σήμερα είχαμε την πολυτέλεια, μέσα από το μνημόνιο, να συνδιαλεγόμαστε με τους δανειστές μας. Από αύριο, αυτοί θα κρίνουν εκ των υστέρων τις αποφάσεις μας, ανάλογα με τα δικά τους κριτήρια, διαμορφώνοντας έτσι το κόστος δανεισμού μας. Ενδεικτικά αναφέρω ότι αν σήμερα δανειζόμασταν από τις ξένες αγορές, το κόστος του δανεισμού θα ήταν 4,5 φορές επάνω, από τον αντίστοιχο δανεισμό που είχαμε εξασφαλίσει με το «μνημόνιο».

 

Καταστροφή μπορεί να πει κάποιος… Όχι κατά ανάγκη. Καταστροφή θα είναι αν δεν καταλάβουμε τι έχει συμβεί μέχρι σήμερα και συνεχίσουμε το λάθος δρόμο που ακολουθήσαμε από το 1980 και μετά. Τότε με βεβαιότητα, θα ξαναπάμε σε νέο μνημόνιο.

Δυστυχώς τα μέτρα που επιλέχθηκαν με «τα μνημόνια» δεν ήταν τα καλύτερα. Θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου να είχαμε δραστική μείωση κράτους και πολύ λιγότερη επιβάρυνση του ιδιωτικού τομέα, που μπορεί να παράξει περισσότερο ΑΕΠ.

Η συνταγή που εφαρμόστηκε δεν αντιμετώπισε τα αίτια της οικονομικής κρίσης που ήταν:

(α) το σπάταλο κράτος, που δανειζόταν από τις ξένες αγορές για να καλύψει τα λειτουργικά του ελλείμματα και

(β) το γεγονός ότι η χώρα έκανε πολύ περισσότερες εισαγωγές από εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών. Η χώρα σταθερά κάθε χρόνο «έδιωχνε» χρήματα στο εξωτερικό μέσω των εισαγωγών, κυρίως καταναλωτικών προϊόντων, που όμως τα χρηματοδοτούσε με δανεικά.

Αυτός ο φαύλος κύκλος οδήγησε σε υπερβολικά επίπεδα δανεισμού, σε σχέση με τις δυνατότητές μας να εξυπηρετήσουμε τα χρέη μας, με αποτέλεσμα ο δανεισμός από τις ξένες αγορές να καθίσταται αδύναμος και πανάκριβος, άρα ασύμφορος.

Αυτό το φαύλο κύκλο, πρέπει να αντιμετωπίσουμε δραστικά από εδώ και πέρα, ώστε να μπορέσουμε να σταθούμε στο διεθνή οικονομικό ανταγωνισμό και να αυξήσουμε τον πλούτο μας, κάτι που θα μας δώσει τη δυνατότητα να δανειζόμαστε φθηνά και να εξυπηρετούμε τα χρέη μας.

Κατά τη γνώμη μου η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τον πυρήνα του προβλήματος, που δεν είναι άλλος από τον κρατισμό. Και αυτό γιατί πολιτικά τρέφεται από τον κρατισμό, ο κρατισμός είναι αναπόσπαστο εργαλείο της ιδεολογίας της και της πολιτικής της πρακτικής. Αλλά και άλλες δυνάμεις από το πολιτικό σύστημα, αδυνατούν να το καταλάβουν. Για αυτό άλλωστε έχουν περάσει εννέα χρόνια κρίσης και οι δομικές αλλαγές στο κράτος και στην οικονομία, είναι ακόμα ζητούμενο.

Η χώρα χρειάζεται επειγόντως άλλη πορεία. Ο κόσμος και η Ευρώπη τρέχουν με πολύ γρήγορους ρυθμούς, δε περιμένουν την Ελλάδα να συνειδητοποιήσει ότι πρέπει να μετακινηθεί από τη στασιμότητα. Ο ανταγωνισμός διεθνώς εντείνεται και η στασιμότητά μας, μας οδηγεί να αποκλίνουμε σε ανάπτυξη και πρόοδο από τον ανεπτυγμένο κόσμο.

Η Νέα Δημοκρατία, του Κυριάκου Μητσοτάκη, είναι σήμερα η μόνη δύναμη που έχει σχέδιο να πατάξει τον κρατισμό, να περιορίσει το ρόλο, την παρέμβαση και το κόστος του κράτους.  Μόνο με μείωση του κράτους, με μείωση φόρων, αύξηση επενδύσεων και εξαγωγών που θα φέρουν νέες θέσεις εργασίας και ανάπτυξη, η πατρίδα μας θα είναι να θέση να πανηγυρίζει την πραγματική έξοδο από τα μνημόνια.