Τοπική Αυτοδιοίκηση: μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος

Απρίλιος 1, 2018


Δημοσιεύθηκε Ελεύθερος Τύπος της Κυριακής 01.04.2018

Πόσοι από τους αναγνώστες αυτού του άρθρου γνωρίζουν ότι οι Δήμοι της χώρας έχουν συνολικά χρέη 2,2 δις ευρώ, καλυμμένα με διαθέσιμα 2,7 δις ευρώ, άρα η αυτοδιοίκηση δεν έχει χρέη, σε αντίθεση με Κεντρική Κυβέρνηση που χρωστά πάνω 325 δις και επιπλέον 3 δις ευρώ σε τρίτους; Πόσοι γνωρίζουν ότι οι Δήμοι της χώρας δεν προσθέτουν ελλείμματα (τα στοιχεία του 2017 δείχνουν πρωτογενές πλεόνασμα 366 εκατ. Ευρώ), δηλαδή δεν «μπαίνουν μέσα»; Πόσοι γνωρίζουν ότι οι Δήμοι από συστάσεως του ελληνικού κράτους δεν έχουν προσθέσει βάρος στο δημόσιο χρέος της χώρας;

Τα ερωτήματα είναι ρητορικά. Εκτός από όσους έχουν υπηρετήσει τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κανένας άλλος δεν γνωρίζει όλα τα παραπάνω. Συνήθως οι ΟΤΑ είναι ταυτισμένοι με αρνητικά στερεότυπα, ενώ οι Δήμαρχοι καλούνται να απολογηθούν ακόμα και ζητήματα που δεν έχουν καμία ευθύνη. «Τα παράπονά σου στον Δήμαρχο» ακούμε πολλές φορές και εκεί τελειώνουν όλα!

Υπηρετώντας την Τοπική Αυτοδιοίκηση για πάνω από δύο δεκαετίες από θέσεις ευθύνης, γνωρίζω πολύ καλά τα αρνητικά και τις αδυναμίες του θεσμού, όπως και τις δυνατότητές του να αποτελέσει τον καταλύτη για την αλλαγή που χρειάζεται η χώρα: την δημιουργία ενός μικρότερου, «εξυπνότερου» και αποτελεσματικότερου κράτους. Την εμπειρία και τις προτάσεις μας που έχουμε όλοι οι άνθρωποι της αυτοδιοίκησης είχαμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε σε πρόσφατη εκδήλωση που διοργάνωσα για την επόμενη μέρα της τοπικής αυτοδιοίκησης, παρουσία του Αντιπροέδρου της Νέας Δημοκρατίας Κωστή Χατζηδάκη και φίλων Δημάρχων. Αυτά που ακούστηκαν ακόμα και από αιρετούς διαφορετικών πολιτικών χώρων, απέδειξαν ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια συναίνεσης και δημιουργικής σύνθεσης.

Ο στόχος της αποτελεσματικής αυτοδιοίκησης μπορεί να υπηρετηθεί μόνο μέσα από ένα ξεκάθαρο πλαίσιο αρμοδιοτήτων με ριζική απλοποίησης της γραφειοκρατίας. Οι ΟΤΑ πρέπει να έχουν οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια και να ελέγχονται ουσιαστικά από τις αρμόδιες αρχές μέσω μιας απλοποιημένης διαδικασίας.

Σε παλαιότερα άρθρα μου είχα την ευκαιρία να παρουσιάσω τις προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για την ενίσχυση των αρμοδιοτήτων και της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ. Προτάσεις που αφορούν την μεταφορά αρμοδιοτήτων από το κράτος στην αυτοδιοίκηση ( πχ. κέντρα Υγείας), την καθιέρωση των ΚΕΠ ως το ένα και μοναδικό σημείο δια ζώσης εξυπηρέτησης του πολίτη με το κράτος, την υιοθέτηση της αρχής κάθε απόφαση θα απορρέει από ένα μόνο όργανο, την δυνατότητα των Δημάρχων να συνεργάζονται μέσω ΣΔΙΤ με τον ιδιωτικό τομέα για καλύτερες και φθηνότερες υπηρεσίες σε τομείς όπως η καθαριότητα και η διαχείριση δημοτικών εγκαταστάσεων. Προτάσεις που αφορούν και τον έλεγχο των ΟΤΑ από τους πολίτες μέσα από ένα απλό σύστημα δεικτών.

Η αυτοδιοικητική εμπειρία ετών μας δίνει την δυνατότητα να πάμε τις προτάσεις αυτές ένα βήμα παρακάτω. Στο πλαίσιο αυτό η προσωπική μου συμβολή αφορά τους τομείς της οικονομικής και διοικητικής διαχείρισης και του ανθρώπινου δυναμικού.

Στο πλαίσιο της οικονομικής και διοικητικής διαχείρισης προτείνω:

Σε σχέση με το ανθρώπινο δυναμικό, θεωρώ απαραίτητη την ενίσχυση της Τ.Α. με μετακλητούς υπαλλήλους σε θέσεις ευθύνης, την ενίσχυση του ρόλου των αιρετών και την ουσιαστική διοικητική, δικαστική και ηθική τους προστασία τους από τους «υπηρέτες» τους δημόσιου συμφέροντος που πετούν λάσπη στον ανεμιστήρα.

Άφησα στο τέλος το ζήτημα του εκλογικού νόμου. Η απλή αναλογική όπως την ετοιμάζει η  κυβέρνηση θα παραλύσει τους ΟΤΑ. Όσοι έχουμε υπηρετήσει το θεσμό συμφωνούμε ότι το εκλογικό σύστημα πρέπει από τη μία να αμβλύνει τις ακρότητες του σημερινού συστήματος, αλλά και να οδηγεί σε ένα σταθερό σύστημα διοίκησης, παρέχοντας κίνητρα για προγραμματικές συνεργασίας των δημοτικών παρατάξεων.

Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολιτικού συστήματος και των πολιτών και η εξάλειψη των φαινομένων της απονομιμοποίησής του ξεκινά από τον εγγύτερο πολιτικό θεσμό προς τους πολίτες: τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Η δημιουργία ενός μικρότερου και αποτελεσματικότερου κράτους ξεκινά από την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αν τολμήσουμε τις αναγκαίες αλλαγές θα κερδίσουμε όλοι: τοπικές κοινωνίες, κράτος και πολίτες.