Μία νέα ματιά στο ασφαλιστικό μας σύστημα

Μάρτιος 3, 2018


Δημοσιεύθηκε Εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος - 03.03.2018

Η συζήτηση για την κρίση και τα αίτιά της επανέρχεται περιοδικά στην δημόσια ατζέντα, όσο η χώρα δεν μπορεί να βγει από αυτήν. Φοροδιαφυγή, κρατισμός, χαμηλή ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας, παρασιτικό μοντέλο ανάπτυξης, δημοσιονομικός εκτροχιασμός, διαφθορά κλπ. Ελάχιστοι κάνουν λόγο για ένα αίτιο που υπήρξε καταλύτης στη οικονομική κατάρρευση της χώρας: το ασφαλιστικό μας σύστημα.

Οσοι ασχολούμαστε με τα δημόσια πράγματα θα πρέπει να απευθυνθούμε με ειλικρίνεια και γενναιότητα στους πολίτες. Να περιγράψουμε το πρόβλημα με απλό και κατανοητό τρόπο, να προτείνουμε συγκεκριμένες λύσεις και όχι να κρυβόμαστε με μισόλογα και γενικότητες πίσω από το πρόβλημα, διαιωνίζοντάς το. Ο χρόνος σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ο μεγαλύτερος εχθρός.

Το ασφαλιστικό-συνταξιοδοτικό σύστημα είναι από τα βασικά προβλήματα που μας οδήγησαν στην κρίση και η κύρια αιτία που δεν αφήνει τη χώρα να βγει από αυτή. Το 2000 οι μεταβιβαστικές πληρωμές του προϋπολογισμού προς τους φορείς της κοινωνικής ασφάλισης ήταν 4,8 δις ευρώ (3,3% του ΑΕΠ). Το 2009 ήταν 17 δις ευρώ (7,2% του ΑΕΠ). Την περίοδο 2000-2014 το κράτος επιχορήγησε τα ασφαλιστικά ταμεία με το ποσό των 201 δις ευρώ. Αν αφαιρέσουμε τις δαπάνες για ΟΑΕΔ, ΕΟΠΠΥ, ΟΠΑΔ, καθώς και για την εξόφληση χρεών των Ταμείων προς τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, οι κρατικές επιχορηγήσεις για συντάξεις ήταν 169 δις ευρώ. Σχεδόν το μισό δημόσιο χρέος. [1] 

Την ίδια στιγμή η αναλογία εργαζόμενων – συνταξιούχων εκτροχιάζει την βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος. Η αναλογία εργαζόμενων – συνταξιούχων από 3,66 το 1975 και 2,26 το 1995 έχει πέσει στο 1,7 το 2009.[2]  Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του ΕΦΚΑ η αναλογία αυτή έχει πέσει στο 1,3 για το 2015.

Από το 2010 έως το 2014 έγιναν περικοπές και πολλές προσπάθειες εξορθολογισμού και βελτίωσης του συστήματος για να μπορέσει ο κρατικός προϋπολογισμός να εγγυηθεί την βιωσιμότητά του. Δυστυχώς το πισωγύρισμα της οικονομίας το 2015, έφεραν νέες περικοπές, νέες αυξήσεις εισφορών.  Την ίδια στιγμή τα αρνητικά δημογραφικά δεδομένα και οι ευέλικτες μορφές εργασίας οδηγούν το αναδιανεμητικό σύστημα, όπως το ξέραμε, στο τέλος του, καθώς όλο και λιγότεροι θα κληθούν με τις μειωμένες εισφορές τους να συντηρούν όλο και περισσότερους. Απαιτούνται δραστικές αλλαγές.

Στη Νέα Δημοκρατία επεξεργαζόμαστε ένα μοντέλο που θα δίνει μία βιώσιμη προοπτική στο σύστημα. Βασίζεται στην βέλτιστες ευρωπαικές πρακτικές και θα παρουσιασθεί αναλυτικά μέχρι τις εκλογές. Ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Κυριάκος Μητσοτάκης έχει μιλήσει ανοικτά για την ενεργό συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα με βάση το κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Σε προσωπικό επίπεδο πιστεύω ότι θα πρέπει να ξεφύγουμε εντελώς από το σημερινό αναδιανεμητικό πλαίσιο και να ενισχύσουμε τα κεφαλαιοποιητικά του χαρακτηριστικά. Ένα νέο ασφαλιστικό με τα εξής χαρακτηριστικά:

Η μετάβαση από το σημερινό αδιέξοδο αναδιανεμητικό σύστημα  σε ένα σύστημα μικτό σύστημα Εθνικής Σύνταξης και ιδιωτικής με κεφαλαιοποιητικά χαρακτηριστικά δεν μπορεί να εφαρμοσθεί την επόμενη μέρα. Απαιτείται τουλάχιστον μία δεκαετής μεταβατική περίοδο με εγγυημένη χρηματοδότηση, αλλά και μέγιστη πολιτική συναίνεση από τα κόμματα εξουσίας και τους κοινωνικούς εταίρους. Σε διαφορετική περίπτωση τα αδιέξοδα του ασφαλιστικού θα υπονομεύουν διαρκώς και σε βάθος χρόνου κάθε προσπάθεια ανάκαμψης.

[1] http://www.tovima.gr/finance/article/?aid=748517

[2] http://www.ggka.gr/koin_proyp/koin_proipo_2009.pdf σελ 245