Εξωδικαστικός συμβιβασμός : επιστροφή στα δικαστήρια!

Απρίλιος 30, 2017


Δημοσιεύθηκε Εφημερίδα Πρώτο Θέμα - 30.04.2017

Στα χρόνια της κρίσης έχει γίνει μεγάλη συζήτηση για το χρέος της χώρας. Στο δημόσιο διάλογο η συμφωνία για το χρέος κυριαρχεί.

Δεν γίνεται όμως ανάλογη κουβέντα για το ιδιωτικό χρέος, πρόβλημα εξίσου σημαντικό, αν όχι πιο βαρύ από το δημόσιο. Σε αντίθεση με το δημόσιο χρέος, που κατά κανόνα δεν εξοφλείται ποτέ και απλά εξυπηρετείται, αυξάνεται και μειώνεται ανάλογα με τους οικονομικούς κύκλους, το ιδιωτικό χρέος πληρώνεται στο ταμείο και πρέπει να εξοφληθεί στο σύνολό του. Επιβαρύνει επιχειρήσεις και νοικοκυριά, επηρεάζει αρνητικά τη ζωή τους, επηρεάζει την οικονομία, τα δημόσια οικονομικά, τη βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και την ευστάθεια του τραπεζικού συστήματος.

Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Το ιδιωτικό χρέος σε εφορία και ασφαλιστικά ταμεία αυξάνεται κατά 1 δισ ευρώ το μήνα και ανέρχεται σήμερα στα 116 δισ. ευρώ, από τα 35 δισ ευρώ προς κρίσης.  Το ιδιωτικό χρέος προς τις τράπεζες ανέρχεται στα 194 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 106 δισ. είναι τα κόκκινα δάνεια. Το σύνολο του ιδιωτικού χρέους της χώρας αθροίζεται στα 310 δισ ευρώ και ανέρχεται στο 177% του ΑΕΠ.

Το ιδιωτικό χρέος «πνίγει» στην κυριολεξία τις επιχειρήσεις. Όσες δεν έκλεισαν, όσες με τεράστιο κόστος παραμένουν ανοικτές, απλά διαχειρίζονται τη μίζερη καθημερινότητά τους. μιζέρια τους. Ανακυκλώνουν τις υποχρεώσεις τους, λειτουργούν με ορίζοντα λίγων ημερών. Δεν σχεδιάζουν επέκταση εργασιών, δεν επενδύουν, δεν δημιουργούν, δεν προσλαμβάνουν νέους εργαζόμενους. 

Η κυβέρνηση που εδώ και μία διετία «έβλεπε τα τρένα να περνούν» κατέθεσε την προηγούμενη εβδομάδα ένα νομοσχέδιο περί εξωδικαστικού συμβιβασμού μεταξύ επιχειρήσεων και πιστωτών για ρύθμιση των οφειλών σε δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και τράπεζες.

Το νομοσχέδιο που «στόχο» έχει να απλοποιήσει τις διαδικασίες για την εξεύρεση άμεσων λύσεων, στην ουσία περιπλέκει ακόμα περισσότερο την κατάσταση. Διευρύνει το πεδίο εφαρμογής στα μη εμπορικά χρέη, φορτώνει το σύστημα με τεράστιο όγκο δουλειάς, καθιστώντας το νομοσχέδιο πρακτικά ανεφάρμοστο. Το πολύ χαμηλό όριο οφειλών (20.000 ευρώ) δεν ξεχωρίζει ουσιαστικά μικρές και μεγάλες επιχειρήσεις, ενώ δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα της ταυτόχρονης και ενιαίας αντιμετώπισης χρεών σε τράπεζες, εφορία και ασφαλιστικά ταμεία. Δεν εισάγει απλές διαδικασίες για τις μικρές επιχειρήσεις, ούτε σύντομες και ειδικές για τις μεγαλύτερες. Απαιτούνται περί τα 25 δικαιολογητικά από τον ενδιαφερόμενο για να ξεκινήσει την διαδικασία, η οποία προβλέπει περί τα 20 στάδια με πιθανότερη κατάληξη τη δικαστική εμπλοκή την οποία υποτίθεται ότι θέλει να αποφύγει!!

Τέλος απουσιάζει κάθε μέριμνα για αυτούς που έκλεισαν τις επιχειρήσεις τους κατά τη διάρκεια της κρίσης λόγω του δυσμενούς οικονομικού περιβάλλοντος, αλλά δεν πτώχευσαν. Ενώ πληρώνουν μέχρι σήμερα κανονικά τις ρυθμισμένες οφειλές τους, δεν τους παρέχεται μία δεύτερη ευκαιρία επανένταξης στην αγορά.

Όσο ο χρόνος περνά τόσο το πρόβλημα θα διογκώνεται. Οι τράπεζες θα δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα μη εξυπηρετούμενα δάνειά τους, θα αδυνατούν να παράσχουν ρευστότητα με κόστος σε αγορά και επιχειρήσεις. Παράλληλα οι υποχρεώσεις στην εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία θα αυξάνονται, με τους νέους φόρους να  επιβαρύνουν κυρίως τους συνεπείς φορολογούμενους, τους συνταξιούχους και τους μισθωτούς.

Η Κυβέρνηση οφείλει να δράσει άμεσα και στοχευμένα. Ο εξωδικαστικός συμβιβασμός πρέπει να είναι εξωδικαστικός συμβιβασμός στην πραγματικότητα και όχι στα χαρτιά. Πρέπει να αντιμετωπίζει ενιαία τα χρέη των επιχειρήσεων και να δίνει ουσιαστικά κίνητρα σε εκείνες που είναι βιώσιμες (πχ. που έχουν κέρδη προ φόρων, αποσβέσεων και τόκων) να ενταχθούν στο συμβιβασμό. Παρέχοντας κίνητρα και στους πιστωτές (τράπεζες και κράτος) να εντάξουν στο συμβιβασμό όλους εκείνους που μετά από μια αναδιάρθρωση των χρεών τους, μπορούν να γίνουν ξανά συνεπείς στις καταβολές τους.

Όλα αυτά πρέπει να γίνουν με απλές, άμεσες και γενναίες διαδικασίες για τις μικρές επιχειρήσεις, ώστε ένας μεγάλος αριθμός συμπολιτών μας, μετά από μια αναδιάρθρωση χρεών τους, να συνεχίσει την επιχειρηματική του δραστηριότητα, που τόσο απαραίτητη είναι για την αναθέρμανση της οικονομίας μας. Με πληρέστερες, αλλά όχι πολύπλοκες διαδικασίες για τις μεγάλες επιχειρήσεις.

Μόνο η βελτίωση της πραγματικής οικονομίας θα βγάλει τη χώρα από την κρίση. Όλες οι προσπάθειες πρέπει να αποσκοπούν στην ενίσχυσή της. Το κράτος με τις λειτουργίες του και όλες οι νομοθετικές πρωτοβουλίες πρωτοβουλίες, πρέπει να πάψει να αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη με ακατανόητες παρεμβάσεις κρατικής παρεμβατικής και γραφειοκρατικής λογικής, όπως η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία.

Πρέπει να αντιληφθούμε ότι ο κρατισμός ευθύνεται για πολλά από τα δεινά μας. Δυστυχώς ακυρώνει κάθε πρωτοβουλία προς την ανάπτυξη και την επιστροφή στην κανονικότητα και αυτή η «κυβερνητική πρωτοβουλία» είναι ένα ακόμα δείγμα ότι ο κρατισμός ακόμα καλά κρατεί..

Όμως αν δεν τον τελειώσουμε, θα μας τελειώσει…